Τα βότανα και τα μπαχαρικά δίνουν γεύση και άρωμα στα φαγητά, βοηθώντας παράλληλα στη μείωση του αλατιού. Πέρα από την ευχάριστη γεύση όμως, τα μπαχαρικά περιέχουν συστατικά με σημαντικά οφέλη για τον οργανισμό μας.

Ας ανακαλύψουμε μαζί 4 μπαχαρικά με ισχυρές αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες, που βρίσκονται συχνά στην κουζίνα μας. Αυτά τα φυσικά «μυστικά» μπορούν να δώσουν ζωντάνια στις αγαπημένες μας συνταγές, ενώ ταυτόχρονα λειτουργούν ως σύμμαχοι στην υγεία μας!

Κουρκουμάς

O κουρκουμάς (Turmeric ή Curcuma longa) είναι ένα μπαχαρικό, με έντονο κίτρινο χρώμα και μοναδική γεύση, που ανήκει στην οικογένεια των τζιντζεροειδών και έχει μακρά ιστορία χρήσης στην παραδοσιακή ιατρική και τη μαγειρική πολλών πολιτισμών.

Τα οφέλη του κουρκουμά στην υγεία μας

Η κουρκουμίνη είναι το δραστικό φυτοχημικό του κουρκουμά που του δίνει το χαρακτηριστικό χρώμα και τις πολύτιμες αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες. Πιο συγκεκριμένα, μπορεί να βοηθήσει σε καταστάσεις υγείας, όπως:

  • Αρθρίτιδα και ρευματικές παθήσεις, μειώνοντας τη φλεγμονή και ανακουφίζοντας από τον πόνο των αρθρώσεων.
  • Νευροεκφυλιστικές ασθένειες, όπως το Alzheimer, η νόσος Parkinson και η σκλήρυνση κατά πλάκας, συμβάλλοντας στην πρόληψη ή και την καθυστέρησή τους.
  • Καρκίνος, λόγω της ικανότητας της κουρκουμίνης, να προλαμβάνει την ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων και να επιβραδύνει την εξάπλωση όγκων. Η δράση της ενάντια στον καρκίνο χρήζει περισσότερης έρευνας.

Ο κουρκουμάς μελετάται για πιθανά οφέλη σε παθήσεις όπως εκφυλιστικές οφθαλμολογικές διαταραχές, μεταβολικό σύνδρομο, υπερλιπιδαιμία, άγχος, διαταραχές διάθεσης και μυϊκός πόνος μετά την άσκηση.

Tip: Η καλύτερη απορρόφηση της κουρκουμίνης μπορεί να επιτευχθεί όταν συνδυάζεται με μαύρο πιπέρι!

Ωστόσο εκτός από την κουρκουμίνη, ο κουρκουμάς διαθέτει πολυάριθμα θρεπτικά συστατικά όπως φυτικές ίνες, ασβέστιο, βιταμίνες, μέταλλα και ιχνοστοιχεία.

Πιθανά ανεπιθύμητα αποτελέσματα και προφυλάξεις

Η χρήση συμπληρωμάτων κουρκουμά χρήζει ιδιαίτερης προσοχής, καθώς μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο νεφρολιθίασης ή χολολιθίασης, ιδιαίτερα σε άτομα με οικογενειακό ιστορικό. Η χρήση κουρκουμίνης μπορεί να επηρεάσει τη δράση ορισμένων φαρμάκων, όπως αντιπηκτικών, αντιδιαβητικών και αυτών για το έλκος στομάχου. Ακόμη, καλό είναι να αποφεύγεται κατά την εγκυμοσύνη, τον θηλασμό και σε άτομα με αλλεργία στο μπαχαρικό.

Η συνιστώμενη δόση είναι 1-3 γραμμάρια ημερησίως (περίπου 1 κουταλάκι του γλυκού), που μπορεί να καταναλωθεί ως αφέψημα, μπαχαρικό στο μαγείρεμα, σε smoothies, σάλτσες κάρυ ή γλυκές παρασκευές.

Τζίντζερ

Το τζίντζερ (ή αλλιώς πιπερόριζα) προέρχεται από τη ρίζα του φυτού Zingiber officinale. Η προέλευσή του εντοπίζεται στη Νοτιοανατολική Ασία και έχει χρησιμοποιηθεί για χιλιάδες χρόνια χάρη στις θεραπευτικές του ιδιότητες, οι οποίες ταυτοποιούνται και μελετώνται εκτενώς ακόμη και σήμερα.

Τα οφέλη του τζίντζερ στην υγεία μας

  • Καλή υγεία του πεπτικού συστήματος. Η πιο κοινή χρήση του τζίντζερ είναι η ανακούφιση από τον εμετό και τη ναυτία κατά την εγκυμοσύνη, τη χημειοθεραπεία και ορισμένους τύπους χειρουργικής επέμβασης.
  • Ανακούφιση συμπτωμάτων της ρευματοειδούς αρθρίτιδιας και της οστεοαρθρίτιδας, χάρη στην δραστική ένωση, της τζιντζερόλης που έχει ισχυρές αντιφλεγμονώδεις και αντιοξειδωτικές ιδιότητες.
  • Αντιμετώπιση της γρίπης και του κρυολογήματος, χάρη στις θερμαντικές του ιδιότητες και στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος.
  • Πιθανές αντικαρκινικές ιδιότητες. Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι οι βιοδραστικές ενώσεις στο τζίντζερ μπορεί να επιβραδύνουν την ανάπτυξη ορισμένων μορφών καρκίνου όπως ο καρκίνος του παχέος εντέρου και του στομάχου. Ωστόσο, απαιτείται πολύ περισσότερη έρευνα για να διαπιστωθεί εάν αυτό ισχύει.
  • Πιθανή μείωση της χοληστερόλης. Σε πρόσφατη μελέτη, η λήψη 5 γραμμαρίων τζίντζερ την ημέρα για 3 μήνες, μείωσε σημαντικά τα επίπεδα της «κακής» LDL χοληστερόλης και βελτίωσε το λιπιδαιμικό προφίλ των ατόμων.

Πιθανά ανεπιθύμητα αποτελέσματα και προφυλάξεις

Το τζίντζερ είναι γενικά ασφαλές μπαχαρικό, αλλά σε μεγάλες ποσότητες μπορεί να προκαλέσει γαστρεντερικές ενοχλήσεις, ειδικά σε αλλεργικά άτομα. Μπορεί επίσης να επηρεάσει τη δράση αντιπηκτικών φαρμάκων, αυξάνοντας τον κίνδυνο αιμορραγίας. Κατά την εγκυμοσύνη, ενώ το τζίντζερ μπορεί να ανακουφίσει τη ναυτία, η υπερβολική χρήση του δεν συνιστάται και γι αυτό είναι σημαντικό οι εγκυμονούσες να συμβουλεύονται τον γιατρό τους πριν την λήψη του.

Το τζίντζερ, μπορεί να χρησιμοποιηθεί φρέσκο, αποξηραμένο ή σε σκόνη, δίνοντας πικάντικη γεύση σε αλμυρά, γλυκά πιάτα και άλλες λιχουδιές.

Κανέλα

Η κανέλα προέρχεται από το φυτό Cinnamomum, η προέλευσή της εντοπίζεται στη Νοτιοανατολική Ασία, και ήδη από την αρχαιότητα,  θεωρείται ένα πολύτιμο μπαχαρικό που χρησιμοποιούνταν ως φάρμακο και ως συντηρητικό τροφίμων.

Τα οφέλη της κανέλας στην υγεία μας

  • Πλούσια σε αντιοξειδωτικές ενώσεις που βοηθούν στην προστασία του σώματος από τις ελεύθερες ρίζες. Μάλιστα, κάποιες μελέτες δείχνουν ότι η κανέλα μπορεί να ξεπεράσει άλλα γνωστά αντιοξειδωτικά, όπως τα φρούτα και τα λαχανικά.
  • Αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες.
  • Μπορεί να βελτιώσει την υγεία της καρδιάς, μέσω της μείωσης της ολικής χοληστερόλης, της “κακής” (LDL) χοληστερόλης και των τριγλυκεριδίων, ενώ παράλληλα μπορεί να αυξήσει την “καλή” (HDL) χοληστερόλη. Επιπλέον, μπορεί να βοηθήσει στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης.
  • Δυνατότητα ρύθμισης του σακχάρου στο αίμα. Φαίνεται να βοηθά στη ρύθμιση του σακχάρου, κυρίως σε άτομα με διαβήτη τύπου 2, βελτιώνοντας την ευαισθησία στην ινσουλίνη και μειώνοντας τα μεταγευματικά επίπεδα γλυκόζης. Δεν υποκαθιστά, όμως, τη φαρμακευτική αγωγή.
  • Ευεργετική για την υγεία του εγκεφάλο.Ορισμένες εργαστηριακές μελέτες έχουν δείξει ότι οι αντιοξειδωτικές ενώσεις της κανέλας μπορεί να έχουν νευροπροστατευτική δράση. Ωστόσο, απαιτούνται περισσότερες έρευνες.
  • Αντιμικροβιακές ιδιότητες. Η κανέλα έχει δείξει αντιβακτηριακές και αντιμυκητιακές ιδιότητες σε εργαστηριακές μελέτες

Πιθανά ανεπιθύμητα αποτελέσματα και προφυλάξεις

Υπάρχουν δύο κύριοι τύποι κανέλας: η κανέλα Κεϋλάνης και η κανέλα Κασσίας. Η κανέλα Κασσίας περιέχει υψηλότερες ποσότητες κουμαρίνης, μιας ένωσης που μπορεί να είναι τοξική σε μεγάλες δόσεις, ειδικά για άτομα με ηπατικά προβλήματα ή με αλλεργία στο μπαχαρικό αυτό. Όπως και στις προηγούμενες περιπτώσεις, η συχνή χρήση της πρέπει να γίνεται με προσοχή σε όσους παίρνουν αντιπηκτικά ή σε εγκύους και θηλάζουσες.

Μπορείτε εύκολα να ενσωματώσετε την κανέλα στη διατροφή σας προσθέτοντάς την σε ροφήματα όπως καφέ και τσάι, σε πρωινά όπως το γιαούρτι, αλλά και σε γλυκά, φρούτα και μαγειρευτά φαγητά. Προτιμήστε την κανέλα Κεϋλάνης αν την καταναλώνετε συχνά και αποθηκεύστε την σωστά για να διατηρήσει το άρωμά της.

Πιπέρι καγιέν

Το πιπέρι καγιέν (Capsicum annuum), με καταγωγή από την Κεντρική και Νότια Αμερική, χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες για τη γεύση και τις θεραπευτικές του ιδιότητες. Είναι πλούσιο σε βιταμίνη C και Α, καθώς και σε βιταμίνες του συμπλέγματος Β και μέταλλα όπως κάλιο και μαγγάνιο, που συμβάλλουν στη γενική υγεία.

Τα οφέλη της κανέλας στην υγεία μας

Το κύριο βιοδραστικό συστατικό του, η καψαϊκίνη, είναι υπεύθυνη για την πικάντικη γεύση και τα πολλά υποσχόμενα οφέλη για την υγεία.

  • Ενίσχυση του μεταβολισμού και μείωση της όρεξης. Αν και η επίδραση αυτή μπορεί να είναι μικρή και να μειώνεται με την τακτική κατανάλωση.
  • Ανακούφιση από τον πόνο και αντιφλεγμονώδης δράση. Η καψαϊκίνη, έχει ισχυρές αναλγητικές ιδιότητες όταν εφαρμόζεται τοπικά πχ σε μορφή κρέμας ή αλοιφής.
  • Βελτίωση καρδιαγγειακής λειτουργίας. Μπορεί να βοηθήσει στη βελτίωση της κυκλοφορίας του αίματος και στη μείωση της αρτηριακής πίεσης
  • Αντιμικροβιακές ιδιότητες.
  • Πιθανές αντικαρκινικές ιδιότητες. Ορισμένες μελέτες έχουν δείξει ότι η καψαϊκίνη μπορεί να έχει αντικαρκινική δράση, αλλά απαιτείται περισσότερη έρευνα για να επιβεβαιωθούν αυτά τα ευρήματα.

Πιθανά ανεπιθύμητα αποτελέσματα και προφυλάξεις

Το πιπέρι καγιέν καλό είναι να καταναλώνεται με μέτρο, ειδικά από άτομα με ευαίσθητο πεπτικό σύστημα. Επίσης, αν έρθει σε άμεση επαφή με τα μάτια ή και το δέρμα μπορεί να δημιουργήσει τοπικό ερεθισμό.

Χρησιμοποιείται κυρίως στη μαγειρική για να προσθέσει πικάντικη γεύση σε σούπες, σάλτσες, κρέατα, λαχανικά και αυγά.

Τα μπαχαρικά είναι ένας απλός τρόπος να κάνουμε το φαγητό πιο απολαυστικό και τη διατροφή μας πιο ωφέλιμη!